Theo bản tin ngành hàng lúa gạo mới nhất của Trung tâm Thông tin và Dịch vụ nông nghiệp và môi trường (Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Indonesia đã có tuyên bố mới nhất về lúa gạo. Tuy vậy, các thương nhân cho rằng động thái này sẽ ít gây ra tác động đối với xuất khẩu gạo của Việt Nam.
Indonesia tuyên bố không nhập khẩu gạo trong năm 2026
Bản tin mới nhất về ngành hàng lúa gạo của Trung tâm Thông tin và Dịch vụ nông nghiệp và môi trường (Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, Chính phủ Indonesia đã chính thức công bố chính sách sẽ không nhập khẩu gạo trong năm 2026, áp dụng cho cả gạo phục vụ tiêu dùng và gạo cho sản xuất công nghiệp.
Quyết định này được đưa ra sau một cuộc họp điều phối cấp bộ với sự tham gia của các cơ quan trọng yếu, dựa trên đánh giá rằng sản lượng sản xuất trong nước đã hoàn toàn đáp ứng được mọi nhu cầu.
Để củng cố cho lập trường này, Chính phủ Indonesia thậm chí đã bác bỏ một đề xuất từ Bộ Công nghiệp về việc nhập khẩu gần 381.000 tấn gạo cho mục đích chế biến công nghiệp trong năm tới. Chính sách không nhập khẩu sẽ được áp dụng trên toàn quốc, bao gồm cả các khu thương mại tự do như Sabang.
Chính sách này được xây dựng trên nền tảng thành công của ngành nông nghiệp Indonesia trong năm 2025, khi mà quốc gia này đã không cần nhập khẩu cả gạo và ngô.
Theo dữ liệu chính thức, sản lượng gạo của Indonesia năm 2025 được dự báo sẽ đạt 34,77 triệu tấn, tăng mạnh 13,54% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này, cùng với việc lượng gạo dự trữ của nhà nước đã đạt mức cao kỷ lục khoảng 4 triệu tấn vào giữa năm 2025, đã giúp bình ổn thị trường lúa gạo và đảm bảo an ninh lương thực cho quốc gia.
Giá lúa tại Philippines giảm, nông dân thua lỗ
Các tổ chức nông nghiệp hàng đầu của Philippines, bao gồm Liên đoàn Nông dân Tự do (FFF) đã chính thức đệ đơn lên Tòa án Tối cao của nước này, yêu cầu hủy bỏ Sắc lệnh Hành pháp (EO) 105 và khôi phục mức thuế nhập khẩu gạo 35%. Động thái này được xem là một nỗ lực khẩn cấp nhằm bảo vệ nông dân trồng lúa.
Các tổ chức này lập luận rằng các chính sách giảm thuế trước đó đã gây ra khoản lỗ lên tới 20 tỷ PHP (342 triệu USD) chỉ trong nửa đầu năm 2025. Tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn khi giá lúa tại ruộng đã giảm xuống mức chỉ còn 8 PHP/kg (0,14 USD/kg), thấp hơn một nửa chi phí sản xuất và gây ra khoản lỗ trung bình 9.382 PHP/ha (160 USD/ha) mỗi vụ.
Lập luận pháp lý chính của đơn kiện cho rằng Sắc lệnh Hành pháp 105 là “vi hiến”. Cụ thể, họ phản đối cơ chế điều chỉnh thuế “tự động” trong sắc lệnh, cho rằng việc cho phép một nhóm liên ngành thay đổi thuế suất mà không thông qua các phiên điều trần công khai là một hành vi “ủy quyền quyền lực”. Điều này đã vi phạm các quy định của Hiến pháp và Đạo luật Hiện đại hóa Hải quan và Thuế quan, tước đi tiếng nói của chính những người nông dân mà chính phủ có nhiệm vụ bảo vệ. Các tổ chức này cảnh báo, nếu không có sự can thiệp kịp thời của tòa án, ngành lúa gạo trong nước có nguy cơ sụp đổ.
Việt Nam đạt cột mốc quan trọng trong xuất khẩu gạo
Trong tuần từ 22/12/2025 – 26/12/2025, giá gạo 5% tấm của Ấn Độ tăng, trong khi Thái Lan và Việt Nam giảm so với tuần trước.
Giá gạo 5% tấm của Thái Lan đạt 410 USD/tấn, giảm 5 USD/tấn so với tuần trước, nguyên nhân đến từ nhu cầu vào cuối năm tương đối ổn định.
Giá gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ đạt 354 USD/tấn, tăng 2 USD/tấn so với tuần trước, do đồng Rupee lên giá.
Giá gạo 5% tấm của Việt Nam đạt 363 USD/tấn, giảm 10 USD/tấn so với tuần trước, dù thị trường Indonesia tiếp tục tuyên bố ngừng nhập khẩu trong năm 2026, các thương nhân cho rằng động thái này sẽ ít gây ra tác động đối với xuất khẩu gạo của Việt Nam.
Đánh chú ý, ngành lúa gạo Việt Nam vừa ghi nhận một cột mốc quan trọng, khi lần đầu tiên xuất khẩu thành công 500 tấn gạo Japonica mang nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” sang Nhật Bản, một trong những thị trường có yêu cầu khắt khe nhất thế giới.
Lô hàng này không chỉ là một giao dịch thương mại mà còn là minh chứng cho sự thành công của chiến lược chuyển đổi ngành lúa gạo theo hướng tập trung vào chất lượng và các tiêu chuẩn môi trường.
Sản phẩm này một phần của Đề án “Sản xuất 1 triệu ha lúa chuyên canh chất lượng cao, phát thải thấp” tại các tỉnh Đồng Tháp và An Giang, nơi có điều kiện thổ nhưỡng phù hợp và áp dụng đồng bộ các quy trình canh tác tiên tiến.
Điểm đặc biệt tạo nên giá trị cho lô hàng này chính là quy trình sản xuất “xanh”. Gạo Japonica được canh tác theo mô hình giảm phát thải, tiết giảm tối đa lượng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, nước tưới và khí nhà kính trong toàn bộ chuỗi giá trị. Về đặc tính, gạo Japonica có hạt tròn, trắng, cơm dẻo mềm, phù hợp với văn hóa ẩm thực của thị trường Nhật Bản.
Thành công này mở ra một cơ hội lớn cho gạo Việt Nam, không chỉ trong việc chinh phục các phân khúc thị trường cao cấp mà còn là tiền đề để nông dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp xanh, hướng tới thị trường tín chỉ carbon trong tương lai.
P.V
