Ấn Độ chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu gạo toàn cầu và ngày 20/7 đã quyết định cấm xuất khẩu phân khúc gạo xuất khẩu lớn nhất của nước này để hạ nhiệt giá gạo nội địa, vốn đã tăng lên mức cao kỷ lục trong nhiều năm trong vài tuần qua do thời tiết thất thường đe dọa sản xuất. Dự báo trước rằng chính phủ có thể áp các lệnh hạn chế xuất khẩu gạo, các thương nhân đã phải lập tín dụng thư (LC) hoặc đảm bảo thanh toán trong vài ngày qua, theo một nhà giao dịch tại Mumbai. “Nhưng các thương nhân không ngờ rằng chính phủ áp lệnh cấm quá sớm. Họ dự báo chính sách này sẽ có hiệu lực vào tháng 8 hoặc tháng 9. Do đó các thương nhân không còn lựa chọn nào khác ngoài việc sử dụng điều khoản bất khả kháng để hủy hợp đồng”. Điều khoản bất khả kháng quy định các sự kiện khách quan không thể đoán trước ngăn một bên thực thi các nghĩa vụ hợp đồng. 4 nhà giao dịch xác nhẩn ằng các hợp đồng xuất khẩu quy mô khoảng 2 triệu tấn gạo, trị giá 1 tỷ USD, đang đứng trước rủi ro hủy hợp đồng.
Ngày 20/7, chính phủ cho biết lệnh cấm có hiệu lực ngay trong ngày 20/7 và chỉ các tàu hiện đang bốc hàng thì được phép xuất khẩu, nhưng không áp dụng cho các đơn hàng tương lai có LC. “Các thương nhân thường ký hợp đồng trước nên nhiều hợp đồng ký giao hàng vào những tháng tới không thể triển khai”, theo ông Nitin Gupta, phó chủ tịch Olam Agri India.
Trước lệnh cấm, Ấn Độ thường xuất khẩu khoảng 500.000 tấn gạo trắng thường non-basmati hàng tháng, ông Gupta cho hay. Khoảng 200.000 tấn gạo đã được bốc hàng tại nhiều cảng của Ấn Độ và lượng gạo này được phép giao, theo ông B.V. Krishna Rao, chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ cho biết. Nhưng chính phủ nên cho phép các nhà xuất khẩu có LC có hiệu lực được giao hàng, ông Rao khuyến nghị. Hai thương nhân và một nhà chức trách Ấn Độ cho rằng chính phủ nước này không có bất cứ ngoại lệ nào.
Một số nhà xuất khẩu đã mua gạo từ các nhà máy với giá cao do các khách hàng trên thị trường quốc tế đang hối hả tích trữ để đảm bảo nguồn cung, nên sẵn sàng trả chênh giá. Nay giá có thể giảm và các nhà giao dịch sẽ chịu thua lỗ với lượng gạo đã thu mua, theo một nhà giao dịch tại Ấn Độ cho hay. Các nhà giao dịch cho rằng giá gạo thế giới cso thể tăng vọt do lệnh cấm xuất khẩu của Ấn Độ nhưng giá gạo nội địa có thể giảm. Top các nước nhập khẩu gạo non-basmati lớn nhất của Ấn Độ là Benin, Senegal, Bờ Biển Ngà, Togo, Guinea, Bangladesh và Nepal. Gạo là lương thực thiết yếu cho hơn 3 tỷ người và gần 90% sản xuất loại ngũ cốc thâm dụng nước này tập trung tại châu Á – nơi hiện tượng thời tiết El Nino thường làm giảm lượng mưa.
Theo Reuters
